اوبونتو ۲۶.۰۴ LTS (Resolute Raccoon): عصر جدیدی از کارایی و نوآوری

در ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، کنونیکال (Canonical) سرانجام از جدیدترین نسخه با پشتیبانی طولانی مدت (LTS) سیستم‌عامل محبوب اوبونتو با نام رمز "Resolute Raccoon" رونمایی کرد[citation:2][citation:6]. این نسخه که دو سال پس از اوبونتو ۲۴.۰۴ LTS منتشر شده، نه تنها یک به‌روزرسانی معمولی، بلکه یک جهش عظیم در دنیای سیستم‌عامل‌های منبع‌باز محسوب می‌شود. در این مقاله، قصد داریم به طور جامع به بررسی تمامی جنبه‌های این نسخه انقلابی بپردازیم.

۱. قلب تپنده اوبونتو ۲۶.۰۴: هسته لینوکس ۷.۰

شاید مهم‌ترین تغییر در اوبونتو ۲۶.۰۴ LTS، استفاده از هسته لینوکس نسخه ۷.۰ باشد[citation:6]. این نسخه از هسته، با شماره نسخه‌ای گرد و نمادین، نشان‌دهنده بلوغ و پیشرفت چشمگیر لینوکس در سال‌های اخیر است.

هسته ۷.۰ بهبودهای عمده‌ای در جنبه‌های زیر ارائه می‌دهد:

• پشتیبانی پیشرفته از سخت‌افزار: درایورهای به‌روز شده برای جدیدترین پردازنده‌های اینتل و AMD، کارت‌های گرافیک NVIDIA و AMD Radeon، و همچنین چیپست‌های لپ‌تاپ.
• مدیریت حافظه بهینه: الگوریتم‌های جدید برای تخصیص و آزادسازی حافظه که منجر به کاهش مصرف رم در شرایط چندوظیفگی سنگین می‌شود.
• عملکرد بهتر در سیستم‌های فایل: بهبودهایی در EXT4، XFS و به خصوص Btrfs که سرعت خواندن و نوشتن را تا ۱۵ درصد افزایش داده است[citation:4].
• پایداری و امنیت: وصله‌های امنیتی متعدد و رفع آسیب‌پذیری‌های کشف شده در نسخه‌های قبلی.

۲. محیط دسکتاپ مدرن: GNOME ۵۰

اوبونتو ۲۶.۰۴ به جای GNOME ۴۶ نسخه ۲۴.۰۴، از محیط دسکتاپ GNOME ۵۰ استفاده می‌کند[citation:6]. این ارتقاء بزرگ، تجربه کاربری را به طور کامل متحول کرده است:

• بهبود مقیاس‌گذاری فریکشنال: یکی از مشکلات قدیمی لینوکس، نمایش نامناسب در نمایشگرهای 4K و 5K با مقیاس‌های غیرصحیح بود. GNOME ۵۰ این مشکل را با الگوریتم‌های پیشرفته‌ای حل کرده و متن و آیکون‌ها بدون تاری (Blur) و با وضوح بالا نمایش داده می‌شوند[citation:6].
• برنامه‌های مدرن با Rust: بسیاری از برنامه‌های پیش‌فرض اوبونتو از جمله نمایشگر تصاویر (Loupe) و نمایشگر اسناد (Papers) از ابتدا با زبان Rust بازنویسی شده‌اند که امنیت و سرعت بیشتری دارند[citation:6].
• ترمینال جدید Ptyxis: اکنون به جای GNOME Terminal، از Ptyxis به عنوان ترمینال پیش‌فرض استفاده می‌شود که امکانات مدرن‌تری مانند تب‌های افقی و عمودی، شفافیت و پروفایل‌های پیشرفته دارد[citation:6].
• LocalSearch جانشین Tracker: سیستم نمایه‌سازی فایل‌ها و جستجو با نام LocalSearch بسیار بهینه‌تر شده و مصرف CPU کمتری دارد[citation:6].

۳. سخت‌افزار و عملکرد: عصر Wayland

در اوبونتو ۲۶.۰۴، Wayland به طور کامل جایگزین X11 شده و حتی برای کاربران NVIDIA نیز به صورت پیش‌فرض فعال است[citation:6]. X11 تنها در صورت درخواست صریح کاربر از طریق گزینه "Ubuntu on Xorg" در صفحه ورود قابل استفاده است.

مزایای Wayland در این نسخه کاملاً مشهود است:

• عدم پارگی تصویر (Tearing): نمایش روان‌تر ویدئو و انیمیشن‌ها.
• امنیت بالاتر: هر پنجره به فضای اختصاصی خود دسترسی دارد و نمی‌تواند ورودی‌های پنجره دیگر را ثبت کند.
• مدیریت بهتر نمایشگرهای چندگانه: اتصال و قطع مانیتورها با تأخیر بسیار کم و بدون خطا انجام می‌شود.

علاوه بر این، با اضافه شدن درایور NTSYNC به هسته، اجرای بازی‌های ویندوز از طریق Wine و Proton بهبود چشمگیری داشته و نرخ فریم (FPS) در بسیاری از عناوین محبوب تا ۴۰ درصد افزایش یافته است[citation:6].

۴. طعم و ظاهر: جشن ۲۰ سالگی

سال ۲۰۲۶ مصادف با بیست‌مین سالگرد انتشار اولین نسخه اوبونتو (۴.۱۰ Warty Warthog) است. به همین مناسبت، اوبونتو ۲۶.۰۴ شامل ادای احترام‌های ویژه‌ای به تاریخچه خود است[citation:1][citation:9]:

• صدای استارتاپ کلاسیک: صدای معروف استارتاپ که سال‌ها بود حذف شده بود، به طور پیش‌فرض بازگشته است (قابل غیرفعال کردن در تنظیمات).
• رنگ قهوه‌ای Warty: تم رنگی قهوه‌ای، یادآور آن نسخه اولیه، به عنوان یک گزینه رنگی اضافه شده است.
• لوگوی سالگرد: لوگوی مخصوص بیست‌سالگی اوبونتو در بخش About و صفحه ورود به سیستم نمایش داده می‌شود.

۵. امنیت در سطح سازمانی: Ubuntu Core ۲۶ و CRA

همزمان با اوبونتو دسکتاپ، کنونیکال نسخه ۲۶ از Ubuntu Core را نیز منتشر کرده است[citation:3][citation:7]. این نسخه برای دستگاه‌های IoT، لبه (Edge) و سرورهای حیاتی طراحی شده و نوآوری‌های شگفت‌انگیزی دارد:

• Livepatch داخلی: اکنون می‌توانید وصله‌های امنیتی هسته را بدون نیاز به ریبوت یا راه‌اندازی مجدد اعمال کنید[citation:3]. این قابلیت برای سرورهایی که نیاز به آپتایم ۱۰۰ درصد دارند بسیار حیاتی است.
• ساخت با Chisel: سیستم ساخت جدید مبتنی بر Chisle باعث شده حجم آپدیت‌های OTA تا ۹۰ درصد کاهش یابد و تصاویر پایه ۷ درصد کوچک‌تر شوند[citation:3][citation:7].
• انطباق با CRA: آیین‌نامه انعطاف‌پذیری سایبری اتحادیه اروپا (CRA) از اکتبر ۲۰۲۴ اجرایی شده است. Ubuntu Core ۲۶ کاملاً با این استانداردها سازگار است و زنجیره تأمین نرم‌افزار را شفاف می‌کند[citation:3].
• ۱۵ سال پشتیبانی: با خرید اشتراک Ubuntu Pro، این نسخه تا سال ۲۰۴۱ پشتیبانی امنیتی دریافت می‌کند[citation:3][citation:7].

۶. عملکرد و مقایسه با ویندوز

بر اساس بنچمارک‌های مستقل انجام شده توسط Phoronix، اوبونتو ۲۶.۰۴ LTS در یک ایستگاه کاری قدرتمند، به طور میانگین ۹ درصد از ویندوز ۱۱ سریع‌تر عمل کرده است[citation:4]. در تست‌های تخصصی کدنویسی، پایگاه داده و رندرینگ سه‌بعدی، اختلاف حتی بیشتر هم بوده و گاهی اوبونتو تا ۳۰ درصد برتری داشته است[citation:4].

همچنین، در بررسی‌های انجام شده توسط نشریات فناوری، مشخص شد که اوبونتو حتی با وجود اینکه سنگین‌ترین دیستروی لینوکس محسوب می‌شود، باز هم در مقایسه مستقیم، حافظه رم کمتری مصرف کرده و پردازنده را بسیار بهینه‌تر از ویندوز ۱۱ مدیریت می‌کند[citation:8]. یک متخصص لینوکس در این خصوص می‌گوید: «اوبونتو در حالی که پرمصرف‌ترین توزیع لینوکس است، باز هم در هر معیار عملکردی، ویندوز ۱۱ را به راحتی شکست می‌دهد»[citation:8].

۷. بهبودهای برای توسعه‌دهندگان

ابزارهای توسعه در اوبونتو ۲۶.۰۴ LTS به شدت به‌روز شده‌اند[citation:1][citation:6]:

• Python 3.13.9 (به همراه 3.14 نیز قابل نصب است)
• GCC 15.2 و binutils 2.45
• Rust 1.93 (به همراه نسخه‌های قدیمی‌تر بنا به نیاز)
• Go 1.25
• LLVM 21
• .NET 10 (که پشتیبانی از IBM Power نیز به آن اضافه شده)
• OpenJDK 25 (LTS جدید جاوا که جایگزین نسخه ۲۱ شده است)

علاوه بر این، PostgrSQL 18، MySQL 8.4 LTS، و PHP 8.5 نیز در مخازن رسمی موجود هستند.

۸. IoT و سازگاری با سخت‌افزارهای جدید

اوبونتو ۲۶.۰۴ پشتیبانی گسترده‌ای از سخت‌افزارهای روز دنیا دارد:

• Apple Silicon: اگرچه هنوز کاملاً کامل نیست، اما پیشرفت قابل توجهی در اجرای اوبونتو روی مک‌های M1، M2 و M3 صورت گرفته است.
• RISC-V: پشتیبانی رسمی از معماری RISC-V با تمرکز بر کلاس‌های سخت‌افزاری پیشرفته (RVA23S64).
• Raspberry Pi 5: نسخه دسکتاپ به صورت کامل برای Raspberry Pi 5 بهینه‌سازی شده و از تمام سخت‌افزار آن پشتیبانی می‌کند.
• Intel/AMD جدید: از ویژگی‌های مدیریت توان جدید در پردازنده‌های Core Ultra 200 و Ryzen 9000 پشتیبانی می‌کند.

جمع‌بندی

اوبونتو ۲۶.۰۴ LTS یک نسخه استثنایی در تاریخ لینوکس است. اگر از کاربران نسخه ۲۲.۰۴ LTS یا حتی ۲۴.۰۴ LTS هستید، ارتقا به این نسخه ارزش چندین برابر را دارد. سرعت بالاتر، امنیت بیشتر، ظاهر مدرن‌تر و پشتیبانی تا سال ۲۰۳۱، این نسخه را به انتخابی ایده‌آل برای هر کاربر، از مبتدی تا حرفه‌ای، تبدیل کرده است. کنونیکال با این انتشار نشان داد که دوران پیری لینوکس به سر نرسیده، بلکه تازه به بلوغ کامل خود رسیده است.

---

نویسنده: محمدمهدی محمودی
تاریخ انتشار: ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ (۲ ژوئن ۲۰۲۶)
منابع: مستندات رسمی Ubuntu 26.04 LTS، Phoronix، Linux Magazine، بررسی‌های تخصصی How-To Geek.